Rau muống trồng được bằng hạt hoặc bằng cành. Trồng bằng hạt thì ngâm hạt 4 đến 6 giờ, gieo dày trên đất ẩm, khoảng 25 đến 30 ngày cắt lứa đầu. Trồng bằng cành thì cắm các đoạn 15 đến 20 cm có 3 đến 4 đốt, giữ ẩm, khoảng 2 đến 3 tuần là hái được. Rau cần nắng, cần nước và nhiệt độ ấm, trời lạnh thì mọc rất chậm.
| Cách trồng | Chuẩn bị | Thời gian đến lứa đầu | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Gieo hạt | Ngâm hạt nước ấm 4 đến 6 giờ, ủ nứt nanh | Khoảng 25 đến 30 ngày | Thùng xốp, luống, muốn rau non đều |
| Giâm cành | Đoạn ngọn 15 đến 20 cm, 3 đến 4 đốt | Khoảng 15 đến 20 ngày | Có sẵn rau mua ở chợ, muốn nhanh |
| Trồng dưới nước | Cành thả ruộng, ao nông, vũng nước | Tuỳ nguồn nước và phân | Nhà có ao, ruộng trũng |
Chọn thời vụ và chỗ trồng
Rau muống là cây ưa nóng. Mọc khoẻ nhất khi trời khoảng 25 đến 30 độ. Ở miền Bắc, thời gian trồng hợp là từ khoảng tháng 3 đến tháng 9; vào đông rau gần như đứng, lá nhỏ và thân cứng. Ở miền Nam trồng được quanh năm, mùa mưa chỉ cần chú ý thoát nước cho thùng.
Chỗ trồng cần được nắng ít nhất 4 đến 5 tiếng mỗi ngày. Sân thượng, ban công hướng đông hoặc nam là hợp. Thiếu nắng thì thân vống, lá nhạt, cắt ít rau.
Dụng cụ cho vườn nhà:
- Thùng xốp sâu từ 20 cm trở lên, đáy đục 6 đến 8 lỗ thoát nước.
- Đất tơi trộn phân hữu cơ đã hoai, thêm ít xơ dừa hoặc trấu hun cho giữ ẩm.
- Bình tưới có vòi sen để hạt không bị trôi.
Cách trồng rau muống bằng hạt
- Chọn hạt. Mua hạt giống đóng gói còn hạn dùng. Hạt tốt căng, màu nâu đều, ít hạt lép.
- Ngâm hạt. Ngâm hạt trong nước ấm (khoảng 2 phần nước sôi, 3 phần nước nguội) từ 4 đến 6 giờ. Vớt bỏ hạt nổi.
- Ủ nứt nanh. Để hạt vào khăn ẩm, đậy kín, đặt nơi ấm 1 đến 2 ngày. Khi thấy vỏ nứt, lú mầm trắng là gieo. Bước này không bắt buộc nhưng giúp mầm lên đều.
- Tưới ẩm đất trước. Đất trong thùng tưới đẫm, để ráo mặt khoảng 30 phút.
- Gieo. Rải hạt đều khắp mặt đất, cách nhau chừng 1 đến 2 cm. Rau muống ăn ngọn nên gieo dày hơn rau khác, rau mọc thẳng, thân mềm.
- Phủ đất. Phủ một lớp đất mỏng khoảng 1 cm, ấn nhẹ tay cho hạt tiếp xúc đất.
- Giữ ẩm. Phủ bao tải ẩm hoặc lá chuối lên mặt thùng 2 đến 3 ngày. Khi mầm lên thì bỏ ra ngay để cây không vống.
Mầm thường lên sau 3 đến 5 ngày. Khi cây có 2 đến 3 lá thật, tỉa bớt chỗ mọc quá chen chúc.
Cách trồng rau muống bằng cành
Đây là cách nhanh nhất. Rau muống mua ở chợ còn tươi vẫn giâm được.
- Chọn cành. Lấy đoạn thân khoẻ, không dập, dài 15 đến 20 cm, có 3 đến 4 đốt. Thân già vừa phải ra rễ tốt hơn đọt quá non.
- Tỉa lá. Ngắt bớt lá phía dưới, giữ 2 đến 3 lá ở ngọn để cành đỡ mất nước.
- Kích rễ bằng nước. Cắm các đoạn cành vào cốc nước sạch, ngập 1 đến 2 đốt dưới, để nơi sáng không nắng gắt. Sau 3 đến 5 ngày đốt dưới sẽ ra rễ trắng. Có thể bỏ qua bước này và cắm thẳng xuống đất ẩm.
- Cắm xuống đất. Cắm nghiêng cành, vùi 2 đốt vào đất, mỗi cành cách nhau khoảng 10 cm.
- Che nắng vài ngày đầu. Nếu trồng giữa hè, che lưới hoặc để thùng chỗ râm 2 đến 3 ngày rồi mới đưa ra nắng.
Tưới nước và bón phân
Rau muống cần nhiều nước. Đất trong thùng nên luôn ẩm, không để khô nứt.
- Mùa nắng tưới 2 lần mỗi ngày, sáng sớm và chiều mát.
- Mùa mưa kiểm tra lỗ thoát nước, đừng để nước đọng làm thối gốc.
- Có thể kê thùng lên gạch, dưới đặt khay giữ một lớp nước nông cho đất hút dần, hợp với nhà hay đi vắng.
Phân bón nên dùng loại hữu cơ. Sau mỗi lứa cắt, rắc một lớp mỏng phân trùn quế hoặc phân gà đã hoai quanh gốc rồi tưới. Nếu dùng nước phân ủ từ rau củ, pha loãng và tưới vào đất, không tưới lên lá sát ngày cắt. Phân hoá học như urê nếu dùng thì theo hướng dẫn trên bao, bón ít và ngừng trước khi thu hoạch ít nhất 10 đến 15 ngày để rau không còn tồn dư đạm.
Cách cắt để rau ra lứa sau nhanh
Lứa đầu cắt khi cây cao 25 đến 30 cm. Dùng kéo sắc cắt cách mặt đất khoảng 2 đến 3 cm, chừa lại 1 đến 2 đốt. Các mắt ở đốt còn lại sẽ nảy chồi thành ngọn mới.
Sau lứa đầu, cứ khoảng 2 đến 3 tuần cắt một lần tuỳ thời tiết và phân. Một thùng xốp cắt được nhiều lứa. Khi thấy ngọn mới nhỏ, thân tím và cứng dù đã bón phân, đó là lúc nhổ bỏ, xới đất, bổ sung phân hữu cơ và gieo lại.
Những lỗi hay gặp
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Hạt không lên hoặc lên lác đác | Hạt cũ, phủ đất quá dày, đất khô | Dùng hạt mới, phủ 1 cm, giữ ẩm liên tục |
| Thân vống, lá nhạt | Thiếu nắng, gieo quá dày | Chuyển chỗ nắng hơn, tỉa bớt |
| Lá vàng từ dưới lên | Thiếu đạm hoặc đất cạn dinh dưỡng | Bón bổ sung phân hữu cơ sau mỗi lứa |
| Lá có đốm trắng phồng mặt dưới | Bệnh gỉ sắt trắng, hay gặp khi ẩm | Cắt bỏ lá bệnh, tưới gốc thay vì tưới lên lá |
| Lá bị ăn thủng lỗ | Sâu khoang, sâu xanh | Bắt sâu buổi sáng sớm, che lưới chắn côn trùng |
Rau muống vườn nhà ít sâu bệnh hơn nhiều loại rau khác. Phần lớn trường hợp bắt tay và cắt bỏ lá hỏng là đủ. Nếu phải dùng thuốc, chọn loại sinh học, đọc kỹ nhãn và tuân theo thời gian cách ly ghi trên bao bì trước khi cắt ăn.
Câu hỏi thường gặp
Cách trồng rau muống hạt có cần ngâm không?
Không bắt buộc nhưng nên ngâm. Vỏ hạt rau muống khá cứng, ngâm nước ấm 4 đến 6 giờ giúp hạt hút nước và nảy mầm đều hơn. Gieo hạt khô vẫn lên nhưng chậm và không đều.
Cách trồng rau muống bằng cành mua ngoài chợ có được không?
Được. Chọn bó rau còn tươi, thân không dập, lấy các đoạn có 3 đến 4 đốt, cắm vào nước hoặc đất ẩm. Sau vài ngày đốt dưới ra rễ và cành bắt đầu nhú ngọn mới.
Cách trồng rau muống nước khác gì trồng cạn?
Rau muống nước thả cành xuống ao, ruộng nông hoặc thùng giữ nước, thân to và giòn hơn. Rau muống cạn trồng trong đất ẩm, thân nhỏ hơn. Ở sân thượng, trồng cạn trong thùng xốp là dễ nhất; muốn rau giòn hơn có thể dùng thùng không đục lỗ, giữ mực nước vài cm trên mặt đất.
Trồng rau muống trong thùng xốp bao lâu thì ăn được?
Gieo hạt khoảng 25 đến 30 ngày cắt lứa đầu nếu trời ấm và đủ nắng. Giâm cành nhanh hơn, khoảng 2 đến 3 tuần. Mùa lạnh thời gian này kéo dài hơn nhiều.