Cà chua trồng tại nhà dễ đậu quả nhất vào mùa mát, nhiệt độ ban ngày khoảng 20 đến 28 độ C. Bạn ươm cây con 25 đến 30 ngày, trồng ra thùng hoặc luống cách nhau khoảng 50 cm, cắm cọc ngay, tỉa bớt nhánh nách, và bắt đầu hái sau khoảng 2 đến 3 tháng tính từ lúc trồng. Nắng trực tiếp tối thiểu 6 tiếng mỗi ngày là điều kiện không thể thiếu.
| Mục | Con số nên nhớ |
|---|---|
| Nhiệt độ đậu quả tốt | Khoảng 20 đến 28 độ C ban ngày |
| Nắng | Tối thiểu 6 tiếng nắng trực tiếp |
| Tuổi cây con | 25 đến 30 ngày, 4 đến 5 lá thật |
| Khoảng cách luống | Cây cách cây 50 cm, hàng cách hàng 70 cm |
| Thùng chậu | Thùng xốp hoặc chậu từ 20 lít, mỗi thùng một cây |
| Thu hoạch | Từ khoảng 60 đến 80 ngày sau trồng, tuỳ giống |
Chọn thời vụ theo miền
Cà chua ghét nóng và mưa dầm. Trên khoảng 32 đến 35 độ C, hạt phấn kém, hoa rụng nhiều, quả ít.
- Miền Bắc: vụ chính là thu đông và đông xuân. Gieo hạt từ tháng 8 đến tháng 11, thu hoạch cuối năm và đầu năm sau. Theo tài liệu của Trung tâm Khuyến nông Lâm Đồng và các giống do Viện Nghiên cứu Rau quả giới thiệu, vụ đông có thể trồng các giống quả nhỏ ăn tươi như MV1, CS1, VR2. Vụ xuân hè nắng nóng nên chọn giống chịu nhiệt.
- Miền Nam: trồng tốt nhất vào mùa khô, gieo khoảng tháng 10 đến tháng 12 để thu vào những tháng mát đầu năm. Mùa mưa vẫn trồng được giống chịu nhiệt nhưng phải có mái che mưa.
- Đà Lạt và vùng cao: trồng quanh năm, tránh các tháng mưa nhiều.
Chọn giống cho vườn nhà
- Cà chua bi (cherry): dễ trồng nhất, chịu nóng khá hơn, cây sai quả, hợp thùng xốp.
- Cà chua quả to: cần chăm kỹ hơn, cọc cao, đất nhiều dinh dưỡng.
- Giống sinh trưởng hữu hạn (cây thấp, ra quả tập trung) hợp ban công ít chỗ. Giống vô hạn (cây leo cao, ra quả liên tục) hợp sân thượng có giàn.
Nên mua hạt giống có bao bì ghi rõ tên giống, hạn dùng và nơi sản xuất.
Ươm cây con
- Ngâm hạt trong nước ấm khoảng 3 đến 4 tiếng, ủ trong khăn ẩm 1 đến 2 ngày đến khi hạt nứt nanh.
- Gieo vào khay ươm hoặc cốc nhỏ, dùng giá thể tơi như xơ dừa trộn phân trùn quế. Phủ lớp mỏng 0,5 cm.
- Để khay nơi có ánh sáng, tưới phun sương giữ ẩm. Cây mọc sau 5 đến 7 ngày.
- Khi cây có 2 lá thật, đưa ra chỗ có nắng sáng để thân mập, không vống.
- Cây 25 đến 30 ngày tuổi, cao khoảng 10 đến 15 cm, có 4 đến 5 lá thật là đem trồng được.
Chuẩn bị đất và thùng
Cà chua cần đất tơi xốp, nhiều mùn, thoát nước tốt, độ pH khoảng 6 đến 7. Ở vườn đất, dọn sạch tàn dư vụ trước, rải một ít vôi bột rồi phơi đất 7 đến 10 ngày trước khi trồng. Tránh trồng lại ở chỗ vừa trồng cà chua, ớt, cà tím, khoai tây vì các cây cùng họ này chung nhiều bệnh trong đất.
Ở thùng xốp, đục 4 đến 6 lỗ thoát nước ở đáy, lót một lớp sỏi hoặc vỏ trấu. Trộn đất thịt với phân hữu cơ hoai và xơ dừa hoặc trấu hun theo tỉ lệ đất chiếm phần lớn. Thùng sâu tối thiểu 25 đến 30 cm.
Trồng ra thùng hoặc luống
- Trồng vào chiều mát. Tưới ẩm bầu cây trước đó 1 tiếng.
- Có thể trồng sâu hơn bầu một chút, lấp đến lá mầm. Thân cà chua ra rễ phụ nên trồng sâu giúp cây vững.
- Luống đất: cây cách cây khoảng 50 cm, hàng cách hàng khoảng 70 cm. Thùng xốp: mỗi thùng một cây quả to hoặc tối đa hai cây cà chua bi.
- Tưới nhẹ quanh gốc. Che nắng 2 đến 3 ngày đầu nếu trời gắt.
- Cắm cọc ngay khi trồng để khỏi làm đứt rễ về sau. Cọc cao 1,2 đến 1,8 m tuỳ giống.
Tỉa nhánh, buộc dây
Chồi nách mọc ở góc giữa thân chính và cuống lá. Để hết thì cây rậm, quả nhỏ, dễ bệnh.
- Với giống vô hạn, để 1 đến 2 thân chính. Thân thứ hai lấy từ chồi nách ngay dưới chùm hoa đầu tiên.
- Các chồi nách khác ngắt khi còn dài 3 đến 5 cm, làm vào buổi sáng nắng ráo để vết cắt mau khô.
- Khi cây đã có vài chùm quả, tỉa bỏ lá già sát gốc cho thoáng, lá gốc không chạm đất.
- Buộc thân vào cọc theo hình số 8, dây mềm, buộc lỏng để thân còn lớn.
Giống hữu hạn thì tỉa nhẹ, chỉ bỏ chồi dưới chùm hoa đầu và lá gốc.
Tưới và bón
- Tưới đều mỗi ngày vào sáng sớm, tưới vào gốc, hạn chế làm ướt lá. Đất lúc quá khô lúc quá ướt là nguyên nhân chính gây nứt quả và thối đít quả.
- Phủ rơm hoặc lá khô trên mặt thùng để giữ ẩm đều.
- Bón thúc lần đầu khoảng 2 tuần sau trồng, sau đó 2 đến 3 tuần một lần. Trước khi ra hoa dùng phân hữu cơ và đạm vừa phải. Khi có hoa và quả non thì tăng kali và canxi. Rải phân cách gốc, xới nhẹ rồi tưới.
Giúp hoa đậu quả
Hoa cà chua tự thụ phấn nhưng cần rung nhẹ. Ngoài vườn gió và ong làm việc này. Trên sân thượng kín gió, bạn gõ nhẹ vào cọc hoặc lắc chùm hoa vào khoảng 9 đến 11 giờ sáng, vài ngày một lần. Khi trời trên 35 độ C, hoa vẫn rụng dù rung, cần che lưới giảm nắng.
Sâu bệnh, nói ngắn
Hay gặp: sâu đục quả, bọ phấn trắng, héo xanh, mốc sương khi trời lạnh ẩm, xoăn lá do virus. Luân canh, tỉa lá thoáng, tưới gốc, ngắt bỏ lá và quả bệnh là các việc làm trước. Nếu phải dùng thuốc, chọn loại có đăng ký cho cà chua, làm đúng hướng dẫn trên nhãn và chờ đủ thời gian cách ly mới hái.
Thu hoạch
Cà chua bi cho quả chín từ khoảng 60 ngày sau trồng, giống quả to khoảng 70 đến 80 ngày. Hái khi quả bắt đầu chuyển màu hồng ở đít quả. Quả sẽ chín đỏ tiếp trong vài ngày để ở nơi thoáng mát, ít bị chim và chuột ăn. Hái đều 2 đến 3 ngày một lần để cây tiếp tục nuôi quả mới.
Câu hỏi thường gặp
Trồng cà chua trong thùng xốp được không?
Được, cà chua bi đặc biệt hợp thùng xốp. Chọn thùng sâu từ 25 cm, đục lỗ thoát nước, mỗi thùng một cây, cắm cọc chắc và tưới đều mỗi ngày.
Cà chua trồng bao lâu thì có quả?
Tính từ lúc trồng cây con, cà chua bi thường có quả chín sau khoảng 60 ngày, giống quả to khoảng 70 đến 80 ngày. Nếu tính từ lúc gieo hạt thì cộng thêm 25 đến 30 ngày ươm.
Vì sao cà chua ra hoa rồi rụng?
Hay gặp nhất là trời quá nóng, thiếu nắng hoặc bón thừa đạm. Rung nhẹ cây buổi sáng, che lưới khi nắng gắt, giảm đạm và tăng kali thường cải thiện rõ.
Có cần tỉa nhánh cà chua không?
Với giống leo cao, có. Giữ 1 đến 2 thân chính, ngắt chồi nách sớm giúp quả to và cây thoáng, ít bệnh. Giống cây thấp chỉ cần tỉa nhẹ phần gốc.