Mồng tơi trồng vào mùa nóng, bằng hạt hoặc bằng cành đều được. Hạt vỏ cứng nên ngâm nước ấm vài giờ, gieo sâu khoảng 1 cm, giữ ẩm; khoảng 30 đến 40 ngày sau gieo là hái ngọn đầu tiên. Giâm cành 15 đến 20 cm thì nhanh hơn. Hái ngọn thường xuyên giúp cây đâm nhánh, ra lá to và ít ra hoa.
| Giai đoạn | Thời gian (tham khảo) | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Ngâm hạt | Vài giờ đến một đêm | Nước ấm, vớt hạt lép |
| Nảy mầm | Khoảng 7 đến 14 ngày | Giữ đất ẩm, không úng |
| Tỉa cây | Khi có 3 đến 4 lá thật | Giữ cây cách cây 15 đến 20 cm |
| Hái lứa đầu | Khoảng 30 đến 40 ngày sau gieo | Hái ngọn dài 15 đến 20 cm |
| Hái các lứa sau | Mỗi 1 đến 2 tuần | Bón thêm phân hữu cơ sau vài lứa |
Thời vụ và chỗ trồng
Mồng tơi là rau mùa hè. Cây lớn nhanh khi trời nóng ẩm, đứng lại khi trời lạnh.
- Miền Bắc: gieo từ khoảng tháng 2 đến tháng 8, cho hái đến hết mùa thu. Vào đông cây ra hoa, lá nhỏ và cứng.
- Miền Nam: trồng quanh năm, mùa mưa lá to và mướt nhất.
Mồng tơi cần nắng, ít nhất 4 đến 6 giờ mỗi ngày. Cây chịu nóng sân thượng tốt hơn phần lớn rau ăn lá khác, nên rất hợp với sân thượng mùa hè.
Thùng xốp sâu 20 đến 25 cm, đục lỗ thoát nước. Đất trộn phân hữu cơ hoai và ít xơ dừa. Mồng tơi ăn đạm nhiều, đất càng nhiều mùn lá càng to và dày.
Cách trồng mồng tơi bằng hạt
- Ngâm hạt. Hạt mồng tơi tròn, màu đen tím, vỏ rất cứng. Ngâm trong nước ấm khoảng 4 đến 6 giờ, có người ngâm qua đêm. Vớt bỏ hạt nổi.
- Ủ nứt nanh (không bắt buộc). Gói hạt vào khăn ẩm, để chỗ ấm 1 đến 2 ngày. Hạt nứt vỏ là gieo.
- Gieo. Tưới ẩm đất, gieo hạt sâu khoảng 1 cm. Gieo hàng hoặc gieo hốc, mỗi hốc 2 đến 3 hạt, hốc cách hốc 15 đến 20 cm.
- Phủ và giữ ẩm. Phủ đất, tưới nhẹ, phủ thêm rơm mỏng. Hạt mồng tơi nảy mầm chậm hơn rau cải, thường sau 1 đến 2 tuần. Đừng vội đào lên kiểm tra.
- Tỉa cây. Khi cây có 3 đến 4 lá thật, mỗi hốc giữ lại 1 đến 2 cây khoẻ.
Cách trồng mồng tơi bằng cành
Giâm cành cho hái nhanh hơn gieo hạt khoảng 1 đến 2 tuần.
- Chọn đoạn thân bánh tẻ, không quá non, dài 15 đến 20 cm, có 3 đến 4 đốt.
- Ngắt bớt lá phía dưới, giữ 2 đến 3 lá ở ngọn.
- Cắm nghiêng vào đất ẩm, vùi 2 đốt. Có thể cắm vào cốc nước trước vài ngày cho ra rễ.
- Che nắng 2 đến 3 ngày đầu, giữ đất ẩm. Khi ngọn bắt đầu vươn là cành đã sống.
Bó mồng tơi mua ở chợ còn tươi cũng giâm được, dùng phần thân già phía dưới.
Làm giàn hay để bò
Mồng tơi là cây dây leo. Có hai cách:
- Để leo giàn: cắm giàn tre hoặc lưới cao khoảng 1 đến 1,5 m. Cây leo cho lá sạch, không dính đất, dễ hái. Trên sân thượng, giàn thấp vừa tầm tay là đủ.
- Không làm giàn, hái ngọn liên tục: giữ cây thấp dạng bụi. Cách này hợp với thùng xốp nhỏ và ban công ít chỗ.
Đặt thùng mồng tơi ở phía không che nắng các thùng rau khác, thường là phía bắc hoặc cuối dãy.
Tưới, bón phân và hái
Tưới. Mồng tơi cần nhiều nước để lá mọng. Mùa nắng tưới 2 lần mỗi ngày vào đất quanh gốc. Mùa mưa chú ý thoát nước.
Bón phân. Sau khi cây có 4 đến 5 lá thật, bắt đầu bón thúc phân hữu cơ như phân trùn quế, phân gà hoai, khoảng 7 đến 10 ngày một lần. Mồng tơi hái liên tục nên ưu tiên phân hữu cơ. Nếu dùng phân đạm hoá học thì theo hướng dẫn trên bao và ngừng trước khi hái ít nhất 10 đến 15 ngày.
Hái. Lứa đầu hái khi cây cao khoảng 25 đến 30 cm: bấm ngọn dài 15 đến 20 cm, chừa lại vài đốt. Mỗi đốt còn lại sẽ đâm ra 1 đến 2 nhánh mới. Cứ 1 đến 2 tuần hái một lần.
Ngắt hoa. Khi thấy chùm hoa nhỏ ở nách lá, ngắt bỏ để cây tập trung ra lá. Mồng tơi ra hoa nhiều khi ngày ngắn và trời chuyển lạnh; lúc này lá nhỏ và kém ngon, có thể để lại vài cây lấy hạt cho vụ sau.
Sâu bệnh hay gặp
- Bệnh đốm lá: lá có nhiều đốm tròn nhỏ, giữa màu nâu xám, viền tím đỏ. Hay gặp mùa mưa, đất ẩm và cây trồng dày. Cắt bỏ lá bệnh, tỉa cho thoáng, tưới vào gốc thay vì tưới lên lá.
- Sâu ăn lá, sâu khoang: lá bị ăn thủng lỗ. Bắt tay vào sáng sớm hoặc chiều tối.
- Ốc sên: ăn cây con và lá non. Nhặt vào buổi tối sau mưa.
Mồng tơi hái ngọn gần như liên tục nên hạn chế dùng thuốc. Nếu phải dùng, chọn loại sinh học có đăng ký cho rau, đọc nhãn và chờ đủ thời gian cách ly ghi trên bao bì rồi mới hái.
Câu hỏi thường gặp
Phân bón cho rau mồng tơi nên dùng loại nào?
Phân hữu cơ như phân trùn quế, phân gà hoặc phân bò đã ủ hoai là phù hợp nhất cho mồng tơi trồng ở nhà. Mồng tơi cần đạm để ra lá, nên bón thúc đều sau mỗi vài lứa hái. Tránh bón phân tươi chưa ủ.
Bệnh trên cây mồng tơi hay gặp là gì?
Hay gặp nhất là bệnh đốm lá vào mùa mưa, lá có đốm tròn viền tím đỏ. Ngoài ra có sâu ăn lá và ốc sên. Phần lớn xử lý được bằng tỉa lá bệnh, trồng thưa và bắt sâu bằng tay.
Mồng tơi trồng bao lâu thì hái được?
Gieo hạt khoảng 30 đến 40 ngày thì hái lứa đầu nếu trời ấm và đủ phân. Giâm cành nhanh hơn khoảng 1 đến 2 tuần. Sau đó cứ 1 đến 2 tuần hái một lần.
Hạt mồng tơi gieo mãi không lên là vì sao?
Hạt mồng tơi vốn nảy mầm chậm, có khi đến 2 tuần. Nếu lâu hơn, nguyên nhân hay gặp là không ngâm hạt, trời còn lạnh hoặc đất bị úng làm hạt thối. Gieo lại vào lúc trời ấm, ngâm hạt trước và giữ đất ẩm vừa phải.