Chanh vàng trồng chậu tốt nhất là dùng cây ghép hoặc cây chiết, chậu rộng khoảng 40 đến 50 cm, đất tơi thoát nước và chỗ có nắng trực tiếp 6 đến 8 tiếng mỗi ngày. Cây ghép chăm đúng thường bắt đầu cho quả sau 1 đến 2 năm. Việc quan trọng nhất là tưới khi đất mặt đã khô và không để nước đọng trong chậu.
| Mục | Khuyến nghị cho chậu ở nhà |
|---|---|
| Cây giống | Cây ghép hoặc chiết, cao 50 đến 80 cm |
| Chậu | Rộng và sâu 40 đến 50 cm lúc đầu, lên 60 cm khi cây lớn |
| Nắng | 6 đến 8 tiếng trực tiếp |
| Tưới | Khi đất khô 3 đến 5 cm, tưới đẫm đến khi nước chảy ra đáy |
| Bón | Lượng nhỏ, 3 đến 4 tuần một lần mùa sinh trưởng |
| Có quả | Cây ghép 1 đến 2 năm; cây gieo hạt nhiều năm |
Chanh vàng có trồng chậu được không
Được. Chanh vàng (lemon) ở Việt Nam thường là cây nhập giống, gồm loại quả dài vỏ dày và loại lai quả tròn vỏ mỏng như chanh Meyer. Cây ghép có tán gọn, chịu cắt tỉa nên hợp chậu. Chanh vàng chịu nóng khá, nhưng quả thường ít và nhỏ hơn khi trời nóng ẩm quanh năm. Ở miền Bắc, mùa đông lạnh cây chững lại, sang xuân mới ra lộc và hoa rộ.
Nên trồng vào đầu mùa mưa hoặc mùa xuân, khi trời mát và ẩm, cây mau bén rễ. Tránh trồng giữa những ngày nắng gắt nhất hoặc rét đậm.
Chọn cây giống
- Chọn cây ghép hoặc chiết, không chọn cây gieo hạt nếu muốn có quả sớm. Cây gieo hạt ra quả rất muộn và nhiều gai.
- Cây cao khoảng 50 đến 80 cm, thân thẳng, lá xanh bóng, không có đốm vàng loang lổ, không có vết nứt chảy nhựa ở gốc.
- Mắt ghép liền đều, nằm cách gốc 15 đến 20 cm.
- Mua ở vườn ươm có nguồn gốc rõ. Bệnh vàng lá gân xanh ở cây có múi lây qua cây giống và không chữa được.
Chọn chậu
- Chậu ban đầu rộng và sâu khoảng 40 đến 50 cm. Sau 2 đến 3 năm lên chậu 60 cm hoặc thùng 100 lít.
- Chậu phải có lỗ thoát nước lớn ở đáy. Chậu sành, chậu xi măng giữ mát rễ tốt. Chậu nhựa nhẹ, dễ di chuyển nhưng nóng hơn khi phơi nắng, nên chọn màu sáng.
- Kê chậu lên chân đế hoặc gạch để nước thoát ra dễ và rễ không mọc xuống sàn.
Đừng trồng cây nhỏ vào chậu quá to ngay. Đất nhiều mà rễ ít thì đất ướt lâu, dễ thối rễ.
Trộn đất
Cây có múi cần đất tơi, thoát nước, hơi chua nhẹ, pH khoảng 5,5 đến 6,5. Một công thức dễ làm:
- Đất thịt nhẹ hoặc đất phù sa: phần lớn.
- Xơ dừa đã xả chát hoặc trấu hun: khoảng một phần ba.
- Phân hữu cơ hoai (phân bò ủ, phân trùn quế): một phần nhỏ.
- Có thể thêm một ít đá perlite hoặc than củi vụn để thoáng hơn.
Đáy chậu lót một lớp sỏi, mảnh sành hoặc viên đất nung dày 3 đến 5 cm.
Trồng từng bước
- Lót lớp thoát nước ở đáy, cho đất trộn vào khoảng nửa chậu.
- Tưới ướt bầu cây. Cắt bỏ túi bầu, gỡ nhẹ các rễ cuộn quanh đáy bầu.
- Đặt cây giữa chậu, mặt bầu ngang hoặc cao hơn mặt đất chậu 1 đến 2 cm. Mắt ghép phải nằm trên mặt đất.
- Lấp đất quanh bầu, nén nhẹ, không nén chặt.
- Tưới đẫm đến khi nước chảy ra đáy. Cắm cọc buộc giữ nếu trồng ở chỗ nhiều gió.
- Để cây ở chỗ nắng nhẹ 7 đến 10 ngày rồi mới đưa ra nắng cả ngày.
Tưới đúng cách
Úng là nguyên nhân làm chết chanh chậu nhiều nhất.
- Cắm ngón tay xuống đất 3 đến 5 cm. Khô thì tưới, còn ẩm thì chờ.
- Mỗi lần tưới, tưới đẫm đến khi nước chảy ra lỗ đáy, rồi đổ nước trong đĩa lót.
- Mùa nắng ở sân thượng có thể phải tưới mỗi ngày. Mùa mưa, trời âm u có khi 3 đến 5 ngày mới tưới một lần.
- Phủ mặt chậu bằng rơm hoặc vỏ thông, chừa một khoảng quanh thân.
Lá cuộn dọc, khô giòn là thiếu nước. Lá vàng mềm, rũ, rụng dù đất ướt là úng rễ; lúc này ngưng tưới, kiểm tra lỗ thoát nước, xới nhẹ mặt đất cho thoáng.
Bón phân
- Sau trồng 1 tháng mới bón lần đầu.
- Mùa sinh trưởng bón 3 đến 4 tuần một lần, lượng nhỏ. Dùng phân hữu cơ hoai rải quanh mép chậu, xen kẽ phân NPK dành cho cây có múi theo đúng lượng ghi trên bao.
- Cây có múi hay thiếu vi lượng như kẽm, magie, sắt. Lá non vàng mà gân vẫn xanh là dấu hiệu thường gặp, có thể dùng phân bón lá có vi lượng theo hướng dẫn trên nhãn.
- Không bón khi đất khô. Tưới ẩm trước, bón sau.
Tỉa cành và giữ quả
- Năm đầu, bấm ngọn khi cây cao khoảng 60 đến 80 cm để ra 3 đến 4 cành chính toả đều.
- Cắt bỏ chồi mọc dưới mắt ghép ngay khi thấy, vì đó là chồi gốc ghép, không cho quả chanh vàng.
- Tỉa cành khô, cành mọc chéo vào trong tán, cành vượt thẳng đứng quá khoẻ.
- Cây còn nhỏ mà ra hoa nhiều, nên ngắt bớt để mỗi chùm giữ 1 đến 2 quả. Chậu nhỏ nuôi quá nhiều quả làm cây kiệt, năm sau ít hoa.
Sâu bệnh, nói ngắn
Chanh chậu hay gặp sâu vẽ bùa làm lá non có vệt ngoằn ngoèo, rệp sáp, nhện đỏ và sâu ăn lá (sâu bướm phượng). Bắt sâu bằng tay, ngắt bỏ lá bị hại, rửa rệp bằng vòi nước. Nếu phải dùng thuốc, chọn loại có đăng ký cho cây có múi, đọc nhãn và chờ đủ thời gian cách ly trước khi hái quả.
Thu hoạch
Quả chanh vàng mất khoảng 6 đến 9 tháng từ lúc hoa nở đến khi chín. Hái khi vỏ vàng đều, bóng và hơi mềm khi bóp nhẹ. Quả để trên cây lâu hơn vẫn giữ được nhưng vỏ dày lên, ít nước hơn.
Câu hỏi thường gặp
Chanh vàng trồng chậu bao lâu có quả?
Cây ghép hoặc chiết thường cho quả sau 1 đến 2 năm trồng. Cây gieo từ hạt có thể mất nhiều năm và quả không chắc giống cây mẹ.
Trồng chanh vàng từ hạt được không?
Hạt chanh vàng nảy mầm được và cây con khá khoẻ. Nhưng cây gieo hạt lâu ra quả, nhiều gai. Nếu muốn có quả, nên mua cây ghép, còn cây gieo hạt có thể dùng làm gốc ghép.
Vì sao chanh vàng trồng chậu bị rụng lá?
Hay gặp nhất là úng do tưới nhiều hoặc chậu không thoát nước, sau đó là thiếu nắng và đổi chỗ đột ngột. Kiểm tra độ ẩm đất trước khi tưới và giữ chậu ở chỗ có nắng ổn định.
Chanh vàng trồng chậu có cần thay chậu không?
Có. Khoảng 2 đến 3 năm một lần, khi rễ mọc ra lỗ đáy hoặc nước tưới thấm rất nhanh, thì lên chậu lớn hơn hoặc cắt bớt rễ, thay một phần đất mới. Làm vào đầu mùa xuân hoặc đầu mùa mưa.